Fotoğraf ve Işık

Fotoğraf Işığa yön vermek gibidir.

Amatörler ekipmanı, profesyoneller zamanı, ustalar ışığı düşünür.   Vernon Trent

Fotoğrafta ışık

  1. a) Önden Gelen Işık

Fotoğrafını çektiğimiz objenin tam önünde, dolayısıyla fotoğrafı çeken kişinin  arkasında kalır. Işık cepheden geldiğinde objenin üzerinde gölgeler oluşmaz ve obje  üzerindeki her yer eşit denebilecek şekilde aydınlanır. Gölge oluşmadığı için derinlik yoktur. Fakat bu tür ışık detay verme ve renkleri gösterme açısından çok etkilidir. Portre fotoğrafı çekmek için pek elverişli değildir. Yandaki fotoğraf önden gelen ışık ile çekilmiştir.

  1. b) Yandan Gelen Işık

Objenin sağından veya solundan gelen ışıktır. Gölgelerin oluşmasına neden olur. Gölgeler takip edilerek doğru şekilde oluşturulduğunda fotoğrafa derinlik ve dramatik bir etki ve dokulara belirginlik katar. Gölgeler nedeniyle oluşan kontrast aynı zamanda fotoğrafta hareket de sağlar ve görüntüyü sıradanlıktan kurtarır. Doku ve desen çekimlerinde bu ışık kullanılmalıdır. Aşağıdaki fotoğraf bu ışığın kullanımına iyi bir örnektir.

  1. c) Tepeden Gelen Işık

Dışarıda çekim yaparken güneşin en tepede olduğu (özellikle yazın), öğlen 12 ile 15 saatlerinde arasında gelen ışıktır. Çok sert gölgeler oluşturur, yer yer fazla parlamalar  olabilir. Bu yönleriyle rahatsız edebilecek bir ışık olduğundan yazın bu saatler arasında çekim yapmak pek tercih edilmez. Yandaki fotoğraf yazın öğle saatlerinde çekilmiş bir fotoğraftır.

  1. d) Ters Işık

Fotoğrafı çekilen objenin arkasında kalan ışıktır. Fotoğrafını çektiğimiz obje tamamıyla bir siluetten ibaret olur. Ters ışıkta fotoğraf çekmek çok zordur; ama çok etkili fotoğraflar elde edilebilir. Önden gelen ışıkta nesnenin görmediğimiz tarafını aydınlattığı için bakış yönümüzde detaylar kaybolur; ama nesnenin dış formu  elirginleşir. Konunun etrafındaki ışık huzmeleri fotoğrafı güzelleştirir. İstenirse nesne dolgu flaşı ile aydınlatılabilir. Bunu fotoğrafa yükleyeceğiniz duygu belirler. Aşağıdaki fotoğraf bu anlatılan fotoğraf örnek gösterilebilir. Akşam güneş batmak üzereyken güneşe karşı çekilen bu fotoğrafta kişiler siluet konumundadır.

  1. e) Noktasal ışık

Işık kaynağının bulut, ağaç ya da başka açıklıklardan gelerek konunun bir bölümünü aydınlatmasıdır. Gündoğumunun hemen sonrasında veya günbatımından, yağmurdan sonra bulutların arasından çıkan, ormanda ağaçların veya yaprakların arasından çıkan ışıkların hepsi noktasal ışıklardır.

  1. f) Doğrudan gelen ışık

Güneş ya da diğer ışık kaynaklarından kırılmadan gelerek doğrudan konunun üzerine düşen ışıktır.

  1. g) Dolaylı gelen ışık

Işık kaynağının diğer cisimlere çarptıktan sonra ilk gücünü kaybedip konumuzun üzerine düşen ışıklardır. Kapalı veya bulutlu havadaki ışıktır. Işığın konu üzerine düşen zamanda nasıl dağıldığı nasıl yansıdığına bağlı olarak farklı özellikler gösterir. Dolaylı ışık alan ortamlarda çekim yaparken düşük enstantane değerleri kullanılmak zorunda kalacağımız için tripot ve yüksek ISO kullanmak gerekir

NOT: Fotoğraf çekimine başlamadan önce; çekim yapılacak ortamın ışığı, çekim zamanı, mekânın özellikleri, ışık kaynakları ve konuyu aydınlatan ışığın özellikleri önceden bilinmelidir. Bu ışığa uygun araç gereçler ve ekipmanlar seçilmelidir. Güzel ve amacına uygun fotoğraf çekmenin temel kuralı fotoğrafı çekilecek konun ışığının doğru tanımlanması ve fotoğraf çekiminin ışık koşullarına göre yapılmasıdır.

  1. Fotoğraf çekimi yapılacak ortamın ışığı önceden araştırılmalıdır.
  2. Fotoğraf çekilecek zaman doğru planlanmalıdır. Fotoğraf çekimi, gece mi, gündüz mü; yoksa daha farklı bir zamanda mı yapılacak?
  3. Fotoğraf çekilecek mekânın özellikleri incelenmelidir. Mekân kapalı mı; yoksa açık bir alan mı?
  4. Fotoğraf çekilecek ortamın ışık kaynağı doğal ışık mı; yoksa yapay ışık mı olduğu belirlenmelidir.
  5. Fotoğrafı çekilecek konunun üzerine düşen ışığın özelliklerini tanımlanmalıdır. Konunun ışığının fotoğraf çekimi için yeterli olup olmadığı belirlenmelidir. Işık yeterli değil ise ışığın en uygun olduğu koşullar için planlama yapılmalıdır.
  6. Işık istenen özelliklere uygun ise fotoğraf çekimi için gerekli olacak araç gereçler belirlenir ve ışığa en uygun film seçilir.
  7. Fotoğraf çekimi için ışık açısından en uygun yer ve açı tespit edilmelidir. Doğru fotoğraf çekimi yapabilmek için öncelikle ışık kaynaklarını, ışığın özelliklerini ve farklı ışıkların fotoğraf üzerindeki etkilerini kavramak ve ortamdaki ışığı doğru olarak tanımlamak gerekir.

İyi Bir Fotoğraf İçin Bunları Unutmayınız.

Bir fotoğrafın en önemli özelliği ışığın kalitesidir. Işık kaynağından gelen ışığın türü ve şiddeti fotoğraf çekmemizi belirleyecek en temel özelliktir. Doğru pozlanmamış bir fotoğraf sorunlu bir fotoğraftır. (Verilecek etkiye göre seçilen ışıklandırma çok önemlidir)

Renk demek ışık demektir. Bu yüzden doğru renkleri fotoğrafınızda göstermek için en uygun ışığı seçmek gerekir. Aşırı aydınlıkta ya da karanlıkta renklerin koyuluk-açıklık değerleri değişecektir. İnsan gözünün kırmızı-mavi-yeşil renkleri ve karışımlarını algıladığı düşünülerek fotoğrafta ışık kullanılmalıdır.

Işığa küçük bir dokunuşla fotoğraflarınızda büyük değişiklikler oluşturabilirsiniz. Işığın gücünü hafife almak fotoğrafı anlamamak demektir.

Zaman zaman nesnelerden yansıyan, kırılan vb. ışığı da fotoğraflarınızda kullanabilirsiniz.

Doğal ışık hakkında edinmeniz gerek bütün bilgileri edinin. Doğal ışık, stüdyo fotoğrafı ile ilgilenmeyen ya da stüdyoda fotoğraf çekme fırsatı bulmayan her fotoğrafçının dostudur.